De premies voor de volksverzekeringen (en de werknemersverzekeringen) worden in het algemeen op het loon ingehouden en degenen die in Nederland wonen en werken komen vrijwel nooit in aanmerking voor vrijstelling. Degenen die in het buitenland of aan boord van schepen werkzaam zijn, moeten wel aandacht aan dit lastige onderwerp besteden.
Onder de volksverzekeringen vallen de verzekeringen waarvan de afkorting met een A begint:
De hoofdregel van elk van deze wetten houdt in dat verzekerd is:
Bij het vaststellen van de verzekeringsplicht voor de volksverzekeringen zijn eveneens van belang de internationale verdragen op het terrein van de sociale zekerheid. Vooral Verordening 1408/71, titel 2, van de EU is van grote betekenis, maar daarnaast bestaan er nog diverse verdragen met andere staten.
EU verordening 1408/71 heeft voorrang boven B.U.B. 1999. VO 1408/71 kan Nederland als het verzekeringsland aanwijzen zelfs als dat volgens de nationale regels niet mogelijk zou zijn.